က်ေနာ္တို႔ လူသားေတြ ဉာဏ္ရည္ ျမင့္မား လာမႈနဲ႔ အတူ မိမိ ကမာၻေပၚတင္ မဟုတ္ပဲ အျခား ၿဂိဳဟ္ေတြရဲ႕ အေၾကာင္း ကိုပါ ေလ့လာ ေနခဲ့တာ ရာစုႏွစ္ ကာလ ထိေအာင္ ေရာက္ရွိ လာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သလို အဆိုပါ ေလ့လာ ရွာေဖြ ကတည္းက အခုခ်ိန္ထိ ေအာင္ ေတြ႔ရွိခဲ့တဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ ၿဂိဳဟ္ေတြထဲက အဆိုးဆုံး ၿဂိဳဟ္ေတြ အေၾကာင္းကို ေျပာျပ ခ်င္ပါတယ္။
အပူဆုံးၿဂိဳဟ္
ေနမဟုတ္တဲ့ အပူဆုံး ၿဂိဳဟ္ကေတာ့ မာက်ဴရီပါ။ သူကေနနဲ႔ အနီးဆုံးမွာ တည္ရွိၿပီး ေနကေန အကြာအေဝး ကီလိုမီတာ ၅.၇၉ သန္းပဲ ေဝးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မာက်ဴရီ ၿဂိဳဟ္ရဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ အပူခ်ိန္က ၄၃၀ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ ထိေအာင္ ပူပါတယ္။ ေနကေတာ့ မ်က္ႏွာျပင္ အပူခ်ိန္ ၅၅၀၀ ဒီဂရီစင္တီ ဂရိတ္ ထိေအာင္ ရွိတာပါ။
ဒါက ပတ္ဝန္းက်င္ ၿဂိဳဟ္ေတြ ထဲက အပူဆုံး ၿဂိဳဟ္ကို ေျပာတာပါ။ ၾကယ္ေတြ ထဲမွာေတာ့ HD 195689 ဆိုတဲ့ KELT-9 အျဖစ္ လူသိမ်ားတဲ့ ၾကယ္ကေတာ့ ေနထက္ ၂.၅ ဆေလာက္ ပိုပူပါတယ္။
အေအးဆုံးၿဂိဳဟ္
အပူဆုံး အေန အထားမွာ ၅၀ ဒီဂရီ စင္တီ ဂရိတ္ပဲ ရွိၿပီး အေအးဆုံး အေန အထားမွာ ၂၂၃ ဒီဂရီ ထိေအာင္ ေအးတဲ့ ၿဂိဳဟ္က OGLE- 2005-BLG-390Lb ၿဂိဳဟ္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူက ကမာၻထက္ ေက်ာက္သားထု ဖြဲ႔စည္းမႈ ၅.၅ဆ ပိုပါတယ္။ မားစ္ ၿဂိဳဟ္နဲ႔ ဂ်ဴပီတာ အၾကားမွာ ရွိပါတယ္။ Red Dwarf အျဖစ္ လူသိမ်ား ပါတယ္။
ဓာတ္ေငြ႔ေတြ ရွိနိုင္တယ္လို႔ ယူဆ ရေပမယ့္ ေအးေန တာေၾကာင့္ အစိုင္အခဲ အျဖစ္ ရွိေနဖို႔ မ်ားတယ္လို႔ ခန႔္မွန္းေန ၾကပါတယ္။
အႀကီးဆုံးၿဂိဳဟ္
ၾကယ္လို႔ သတ္မွတ္ရမယ့္ သူဟာ သူေလာင္ကြၽမ္းေနတဲ့ ေနလိုၿဂိဳဟ္ေတြ ရွိပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ပုံမွန္ အျခားၿဂိဳဟ္ေတြထက္ အ႐ြယ္အစား ႀကီးမားၾကပါတယ္။
ေတြ႔ရွိရသမွ် ထဲမွာ DENIS-P J082303.1-491201 b ဆိုတဲ့ ၾကယ္ၿဂိဳဟ္ဟာ ဂ်ဴပီတာ ၿဂိဳဟ္ထက္ ၂၈.၅ လ ေလာက္ ပိုမို ႀကီးမားၿပီး ရွာေဖြ ေတြ႔ရွိ သမွ် ၿဂိဳဟ္ေတြ ထဲမွာ အႀကီးဆုံးလို႔ သတ္မွတ္ နိုင္ပါတယ္။ သူ႔ကို Brown Dwraf အျဖစ္လည္း လူသိမ်ား ပါတယ္။
အေသးဆုံးၿဂိဳဟ္
က်ေနာ္တို႔ ကမာၻရဲ႕ အရန္ၿဂိဳဟ္ ထက္ေတာ့ နည္းနည္း ႀကီးပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အရန္ၿဂိဳဟ္ မဟုတ္ဘဲ ၿဂိဳဟ္အျဖစ္ တည္ရွိ ေနတဲ့ မာက်ဴရီထက္ အနည္းငယ္ ေသးတဲ့ Kepler-37b လို႔ သတ္မွတ္ ထားတဲ့ ၿဂိဳဟ္က အေသးဆုံး ၿဂိဳဟ္ပါ။ ေက်ာက္သားေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္း ထားတာပါ။ ေနနဲ႔ အနီးမွာ ရွိပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ေက်ာက္ သားေတြဟာ အရည္ေပ်ာ္ လာနိုင္သလို ေနာက္ပိုင္းမွာ သက္ ရွိေတြ ျဖစ္ထြန္း လာနိုင္တယ္လို႔ ခန႔္မွန္းေန ၾကပါတယ္။
သက္တမ္း အရင့္ဆုံးၿဂိဳဟ္
PSR B1620-26b ၿဂိဳဟ္ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၂.၇ ဘီလီယံ သက္တမ္း ရွိေနၿပီလို႔ ယူဆရ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူကို သက္တမ္း အရင့္ဆုံးၿဂိဳဟ္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ ထားပါတယ္။
ဂ်ဴပီတာၿဂိဳဟ္ထက္ ၂.၅ဆ ပိုၿပီး ႀကီးပါတယ္။
က်ေနာ္တို႔ ေနအဖြဲ႔ အစည္း ဟာသက္တမ္း ၁၃.၈ ဘီလီယံႏွစ္ပဲ ရွိေသးလို႔ အခုၿဂိဳဟ္ဟာ ေရွးဦးဆုံး ျဖစ္ထြန္း တည္ရွိေနတဲ့ ၿဂိဳဟ္တစင္းလို႔ ဆိုရမွာပါ။
ဒီၿဂိဳဟ္မွာ သူ႔ကို ဗဟိုျပဳ လည္ပတ္ေနေသးတဲ့ ေနအေသးစား ၂စင္းလည္း ရွိပါေသးတယ္။ အခုသက္တမ္း အရင့္ဆုံး ၿဂိဳဟ္ကို White Dwraf အျဖစ္ လူသိမ်ား ပါတယ္။
သက္တမ္းအႏုဆုံးၿဂိဳဟ္
V830 Tauri လို႔ အမည္ေပး ထားတဲ့ ၿဂိဳဟ္က သက္တမ္း ႏွစ္ ၂သန္းပဲ ရွိပါေသးတယ္။ အ႐ြယ္ကေတာ့ ေနနဲ႔ ႐ြယ္တူပါ။ အခုခ်ိန္ ထိေအာင္ သူ႔ရဲ႕ ပုံစံကို ေရးဆြဲဖို႔ ႀကိဳးစား ေနဆဲပါ။ ဂ်ဴပီတာထက္ ဓာတ္ေငြ႔ တည္ရွိနိုင္မႈႏႈန္း ၃ ခ်ိဳး ၁ ခ်ိဳးေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။
သက္ရွိေတြ ရွိေနနိုင္တယ္လို႔လည္း ယူဆေန ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခ်ိန္ၾကာ ရွင္သန္နိုင္ဖို႔ မလြယ္ကူဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါက ၿဂိဳဟ္ရဲ႕မ်က္ႏွာျပင္ အေျခ အေနနဲ႔ ရာသီဥတုေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။
ရာသီဥတု အဆိုးဆုံးၿဂိဳဟ္
ဗီးနပ္လို႔ ေျပာရ ပါလိမ့္မယ္။ ၿဂိဳဟ္ရဲ႕မ်က္ႏွာျပင္မွာ ေလထု ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလတိုက္ႏႈန္းက ၿဂိဳဟ္ရဲ႕လည္ပတ္ႏႈန္း ထက္ ျမန္ေနပါတယ္။ ဟာရီကိန္း မုန္တိုင္းေတြ အၿမဲ တိုက္ခတ္ေနၿပီး တနာရီ ၃၆၀ ကီလိုမီတာ အျမန္ႏႈန္းနဲ႔ တိုက္ေနတာပါ။ ကမာၻနဲ႔ ႐ြယ္တူေလာက္ပဲ ရွိပါတယ္။
ေလထုက ကမာၻ႔ေလထုထက္ အဆ ၁၀၀ ေလာက္ ပိုသိပ္သည္းပါတယ္။ ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ထိေအာင္ ကာဗြန္ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ေတြ ပါရွိေနပါတယ္။
တခါတေလမွာ မာက်ဴရီထက္ ပိုပူၿပီး အပူခ်ိန္ ၄၆၂ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ေလာက္ထိေအာင္ ျမင့္တက္ နိုင္ပါတယ္။ လူသာ ေရာက္သြားမယ္ဆိုရင္ ေလထုနဲ႔ မုန္တိုင္းေတြေၾကာင့္ အရိုးေတြေတာင္ ခ်က္ခ်င္း ခန္းေျခာက္ သြားပါ လိမ့္မယ္။
Ref: www.businessinsider.com
ဓါတ္ပံု ဒီဇိုင္း - ေက်ာ္မ်ိဳးထိုက္/ ဧရာဝတီ
From : ဧရာဝတီ by ခ်စ္ေဖ (ေတာင္တြင္းေျမ)
Originally published at - burma.irrawaddy.com
